‘’Ağaçlar, beyaz köpekbalıklarının aksine, saldırıldığında kendini korumaktan bile acizdir; bazen sahip oldukları diken gibi silahlar hareketsizdir; ve büyüklükleri ve hareketsizlikleri yüzünden saklanamazlar. Onlar insanın karşısında en savunmasız, insan tarafından evrensel olarak can duygusunun altına itilmiş ve dolayısıyla, yokedilmeye en elverişli yaratıklarıdır. En önemli evrimsel savunmaları, birçok sosyal hayvanda, kuşlarda ve balıklarda olduğu gibi, sayıca çoklukları, yani çoğalma kapasiteleridir ve bu konuda ağaçların uzun ömürlülüğünün önemli bir rolü vardır. Belki de insanların, ağaçların başka yaratıklara ve doğaüstü varlıklara sığınak olabileceği yolundaki çok eski korkularına karşın onları bir yönden bağışlamasını, onların sessiz derinliklerinde aynı zamanda ana gibi, hatta ana rahmi gibi koruyucu bir şey görmesini sağlayan, onların kendilerini koruma sisteminin bu pasif, sabırlı doğasıdır.’’
Evet bu cümleler John Fowles’in Ağaçlar adlı kitabından… Beni derinden etkileyen bu kitabı sizlerle de paylaşmak istedim, doğaya karşı çok etkileyici bir empati duygusunun gösterilmesi ve doğanın korunması konusunda da hayatımda rastladığım orijinal bir sav…
Bu kitabın temelinde yatan soru; insandışı dünyayla ilişkimizi nasıl kavrayacak ve nasıl oluşturacağız?
Size bazı alıntılar daha yapacağım bu kitaptan beni etkileyen ve yorumlarımı ekleyerek.;
‘Ağaçlar için önemli şeyler toprak, koşullar ve yıllık iklimdir; ama şansa bağlı bu faktörlerden sonra da insan özeni gelir.’ Ne kadar aslında bütünsel bir yaklaşım olduğunu görüyoruz…
‘Ağaçlar zamanı çarpıtır ya da daha doğrusu çeşitli zamanlar yartır: Şurada yoğun ve ansızın, orada sakin ve dolambaçlıdır; asla geçmek bilmez, mekanik, kaçınılmaz bir şekilde monoton değildir.’ Monotonluk ne hayatımızda ne de doğada aslında iyi değil…
‘Ama sonra, savaş bitince babam yeşil cenneti bırakıp gri hapishaneye dönmemiz gerektiğine karar verdi.’ Bu cümledeki betimleme bence çok özel, bizim dünyamızı yansıtıyor aslında gri hapishane derken betonlaşmış şehirlerden ve azıcık yeşilliği olan kentlerimizden bahsediyor…
‘İki dalın farklı yönde ve yolda büyümesi, onların ihtiyaçlarını sağlayan mekanizmanın daha derindeki kurallarının aynı olmaması demek değildir.’ Ne kadar etkileyici bir yorum yapmış dallar hakkında yani ihtiyaçlarının aynı olma konusunda…
‘Evrim, ağaçların tek başına yetişmesini amaçlamaz. Onlar bizden çok daha sosyal yaratıklardır ve izole halindeyken, ıssız adada kalmış bir gemiciden ya da bir münzeviden daha doğal değildirler. Onların toplumu ayrıca, bitkilerden, böceklerden, kuşlardan, memelilerden, mikroorganizmalardan oluşan başka toplumları da yaratır ya da destekler.’ Aslında her bir canlı evrimin bir parçası, egomuzdan dolayı dünyayı etrafında dönen bir şey sanan insanlarımız ne yazıkki evrim çarkının bir parçası olduğumuzu unutuyoruz…
‘Gerçekten tehlike altında olan, doğanın kendisinden çok, bizim ona karşı tavrımızdır.’
‘Öğrenmemiz gereken en derin şeylerden biri, doğanın, doğası gereği buna direndiğidir. Doğa başka bir şekilde, kendi bireysel şimdiliğinde ve bizim bireysel şimdiliğimizden görülmeyi bekliyor.’
Doğası gereği ifadesi insanın insan olmakla ilgili tüm değerlerini, saflığını tanımlıyor aslında…
Doğayı gerçekten anlamaya ve onu tanıma isteğiyle dolu bir hayatımızın olması dileğiyle…